Arman Özver: Lüks Sadece Yüksek Fiyat Değildir
Sotheby's Türkiye Genel Müdürü Arman Özver, lüks gayrimenkul konusunda çalıştıklarını vurgulamakla beraber, lüksün yalnızca fiyatla ilgili olmadığını da belirtiyor.
Aralık 2010'da Hitay Yatırım Holding girişimiyle Türkiye pazarına giren gayrimenkul satış ve danışmanlık markası Sotheby's Uluslararası Emlakçılık, Türkiye'deki birinci yılını doldurdu. İlk 5 yılda 5 ofis açmayı hedefleyen Sotheby's Türkiye, şu anda İstanbul ve Bodrum'da faaliyetlerini sürdürüyor.
İngiltere'deki Sotheby's müzayede evi dolayısıyla, sadece eski binalarla ilgilendikleri düşünülebilir. Oysa Sotheby's Emlak, lüks gayrimenkulun her alanında danışmanlık veriyor. Firma portföyünde villa ve rezidanslar gibi lüks konutların yarımda, turizm, ofis ve arsalar da bulunuyor. Sotheby's Türkiye aynı zamanda bunların kiralama işlemlerinde de hizmet veriyor.
Sotheby's Türkiye Genel Müdürü Arman Özver, bugün her yerde karşımıza çıkan "ultra lüks daire" konseptinin lüksle pek de alakası olmadığım belirtiyor. "Lüks gayrimenkulun tarifi çok değişik bana göre" diyen Özver, sözlerine şöyle devam ediyor: "Boğaz'daki yalılar lükstür, çünkü tekrar edilemez. Bunların hepsinin bir yaşanmışlığı, bir hikayesi var. Üzerinde müthiş ince mimari detaylar var. İstediğiniz parayı verseniz, bunun yanına aynısını yapamazsınız. Birincisi yeryok, ikincisi de zaten fiziki olarak mümkün değil. Bunlar da ister istemez pahalı. O yüzden bu binalar lüks, fiyatları da ona göre."
Peki sadece yalılar ya da eski binalar mı lüks? Özver'e göre böyle değil. "İstanbul'da çok güzel projeler görüyoruz. Düşeyde yükselen, çok katlı binalar. Bunlar da genelde
lüks diye adlandınlıyor. Bu doğrudur. İçinde kullanılan malzeme kaliteli oluyor. Sahibine sağladığı kolaylık açısından, lüks sınıfına girebilir. 3-4 arabanız var, hepsini park edip, yukan istediğiniz kata hiçbir şeye dokunmadan çıkıyorsanız, bazı servisler alıyorsanız, bu bir lükstür. Şehrin 50 kilometre dışında yeni bitmiş mahallelere bakıyorsunuz, derme çatma, çoğu kötü yapılmış binalar. 'Sahibinden ultra lüks daireler' eliyor üzerinde. Hepsinin de bir alüminyum korkuluğu oluyor. Kızıl toprak rengiyle aşı boyası san renge boyanıyor. Bunlar lüks değil."
Körfez yatırımları son 1 ayda arttı
Son 1 aydır, Körfez ülkelerinin ve yatırımcılarının, Türkiye'ye bakış açılan ve niyetlerinin çok sıcaklaştığını belirten Özver, "Yazın ortasından beri birçok Körfez ülkesinden üst düzey insanlan, ordaki kraliyet ailesi üyelerini, onların sağ kollannı veya temsilcilerini, bu ofiste ağırladık. Bizim portföyümüzde bulunan gayrimenkullere ilgi gösterdiler. Boğaz'daki tarihi kimliği olan yalılar, köşkler, ana yatırımcıların, grupların, fiderlerinin ilgi alanına giriyor. Bu insanlar büyük gruplar halinde Türkiye'ye geldiği için, grubun içindeki yöneticiler daha farklı, daha ekonomik gayrimenkullerimize ilgi gösteriyor" diyor.
Özver de sektördeki pek çok kişi gibi, mütekabiliyet yasasının iyi bir çözüm olacağını düşünüyor. "Şu anda yabancı birisi Türkiye'de bir şey almaya kalktığı zaman direk gelip alamıyor, Türkiye'de bir kişiyle ortak olarak bir limited şirket kurduğu zaman alıyor. Ama bu bürokrasi. Bu bir zaman kaybı, güvensizlik. Bu yasa tasansı revize edilmek üzere şu an hükümetin elinde. 2012 senesinde Avrupa ve Amerika'dan kaynaklanan bu ekonomik problemlerin bize yansıyabilme mtimalinin olduğu düşünülürse, bizim ekonomimizi ve gayrimenkul sektörünü tetikleyecek, yukan götürecek ve ekonomiyi koruyacak en önemli şeylerden bir tanesi sıcak para" diyor ve ekliyor: "Bu yasarım revize edilmesi bizim için bu açıdan çok önemli."
İstanbul Simcity gibi
Özver, Anadolu yakasında Pendik-Kurtköy aksında, Avrupa yakasında da Beylikdüzü'ne doğru genişlemenin devam edeceğini belir¬tiyor. Özver, bu bölgelerin gelişimim, Simcity isimli bilgisayar oyununa benzetiyor: "İstanbul nüfusu 2010 yüı sonuçlarma göre yaklaşık 14 milyon. Bu yıl 17 civarında olduğu söyleniyor ve göç alıyor. İster istemez de 2 kanala doğru büyüyor. Bu yüzden de Simpcity oyunundaki gibi nereye yol gidiyorsa, nereye tünel gidiyorsa, nereye altyapı gidiyorsa, orası yükseliyor."
Şehir dışarıya doğru genişliyor ama, Özver'e göre şehir içindeki bazı noktaların da değeri yeni anlaşılmaya başlandı. Bu konuda Özver, "Kağıthane ve Sütlüce tarafları aslında burnumuzun dibindeydi. Şimdi de Seyrantepe öyle. Şehrin merkezindeki özellikle eski İstanbul'daki o tarihi doku, hiçbir şehirde yok. Kağıthane'yi takip ediyorum, çıplak arsaların metrekare fiyatları 2.500-3 bin dolarlara varmış durumda" diyor.
Londra, Paris, Miami ve New York revaçta
Özver'in verdiği bilgilere göre, Türkler yurtdışında çoğunlukla Londra'dan gayrimenkul alıyor. Onu ikinci sırada Paris takip ediyor. Özver, "Paris zaten Türkler'in sevdiği, gittiği, kaldığı bir yerdir. Gitmedikleri zamanlarda evlerini kiraya verirler. Amerika'da da İstanbul'a yaşam karmaşası olarak yakın bir şehir olan New York tercih ediliyor. Miami gene bizim piyasamızda hedeftir. Halbuki Miami bana göre yaşanması çok zor bir yer, Mmi açısından. Bir de son zamanlarda Amerika'da üniversite kazanmış, iş adamlarımızın çocukları üniversite şehirlerinde, Boston başta olmak üzere mesela... Genelde kiralık olarak bakarlar, üniversite hayatı boyunca Kullanması için. Ama ayağımız orda bulunsun diye sanlık olarak da bakanlar var" diyor.
Yabanalann ağırlıklı olarak Avrupa yakasında gayrimenkul baktığım belirten Özver, "Avrupa ve kuzey Avrupa ülkelerinden proje geliştirmek isteyen fonlar başvuruyor. Bunların güneyde de arazi arayışları oluyor. Onlarla da ilgüeniyoruz" diye ekliyor.
Bodrum bir St. Tropez olur mu?
Özver'e, Bodrum'un Güney Fransa'da film yıldızlarının ve zengin iş adamlanmn gözdesi olan Güney Fransa kıyıları gibi olup olamayacağını soruyorum. Bana cevaben, orayı de geçebileceğimizi, özelhkle kriz zamanında bu fırsatı iyi değerlendirmemiz gerektiğim söylüyor. "Avrupa'nın sallanmasından soma, eskiden çok revaçta olan İspanya ve Güney Fransa sendelemeye başladı turizmde. Buralarda üst düzey turistlere farklı seviyede bir standart sunulabiliyor. Türkiye'nin güney kıyılan ise, yabancı yaünmcı tarafından yaşam kalitesi açısından ucuz bulunuyor. Örneğin 50-60 metre teknesi olup da Türkiye'ye güneye gelen adam, parasım verip ona göre yemek ve servis, hizmet kalitesi ve üst düzey bir şeyler almak istiyor. Bunlar Türkiye'de yok. Bodrum gibi yerlerde her nitelikte hizmet verebilecek, her standartta hizmet verebilecek tesislerin açılması lazım. Türkiye de buna çok müsait."
Hürriyet Emlak/Eda Utku
