‘Aksıray, Aksıray’ dönemi bitiyor
İlyas Salman ve Şener Şen’in başrollerini paylaştığı ‘Çiçek Abbas’ filminde müşteri çekmek için iki ünlü ismin ‘Aksıray Aksıray’ diye bağırarak girdiği komik rekabeti birçoğunuz hatırlar.
Aslında bu sahne bugün Türkiye’de birçok minibüs şoförünün hâlâ
başvurduğu geçerli bir yöntem. Ama ya minibüste hiç şoför veya
muavin olmazsa. Fransa hükümeti ve Avrupa Komisyonu’nun
desteklediği Ligier Grubu, Robosoft Teknoloji
şirketiyle sürücüsüz minibüsü geliştirmiş ve üretime başlamış.
Hürriyet Dünyası olarak biz de bu aracın dünyadaki ilk test
sürüşüne katıldık.
Sürücüsüz yani otonom araçlar günümüzün en popüler, en tartışılan konularından biri. Özellikle son 1-2 yıldır bu tip araçlara, daha doğrusu otomobillere yönelik bir çok gelişme kaydedildiği açık. Bugün baktığımızda sadece otomotiv devlerinin değil teknoloji devlerinin de bu işe oldukça kafa yorduğunu görüyoruz. İnternet devi Google gibi... Tüm bu gelişmelere rağmen otomobil alanında tam otonom sisteme geçiş sanki güvenlik, çevre ve yol şartlarından dolayı biraz daha zaman alacak gibi gözüküyor. Bu nedenle otonom araçların günümüzde önceden belirlenmiş, özel rotası ve yolu olan alanlarda daha yaygın olarak kullanılacağı ifade ediliyor.
10 KİŞİ KAPASİTELİ
Seri üretime geçen ve şu ana kadar İsviçre’de Lozan Üniversitesi ile Lyon şehrinden toplam 11 adet sipariş alan bu yüzde 100 elektrikli sürücüsüz toplu taşıma aracı, 6’sı oturarak 4’ü ayakta olmak üzere 10 kişilik yolcu kapasitesine sahip. Araçta, istenirse ayakta yolcu yerine tekerlekli sandalyenin gireceği otomatik açılıp kapanan rampa da bulunuyor. 3 boyutlu (3D) ileri teknoloji sistemlerinin (ön ve arkada HD kamera) yer aldığı araçtaki otonom sürüşü Robosoft şirketi tarafından geliştirilirken, bu sürüş için ‘GPS İzleme Sistemi’, ‘Görsel rehber’, ‘Çarpışma Algılama Sistemi’ ile SLAM (eş zamanlı yol belirleme ve haritalama) teknolojisi kullanılmış. Araç yola çıktığında otomatik olarak ön ve arkadaki iki kamera ile ışık algılama ve tarama sisteminden bilgileri alıyor, bilgisayara yüklenen rota ve harita ile birlikte sürücüsüz sürüşe başlıyor.
MAKSİMUM 40 KM HIZ
Maksimum 40 km hıza ulaşılabilen ama istenildiğinde 5 km hıza kadar sınırlandırılabilen bu aracın kullanımı için şu anda öngörülen yerler yayaların kullandığı şehir merkezleri, paylaşılabilen bisiklet yolları, havalimanları, hastaneler, üniversiteler, eğlence parkları, park alanları, limanlar ve hatta sanayi alanları. Tabi bu araç için istenirse özel yapılmış yolların da yapılabileceği bilgiler arasına ekleniyor. Aynı bizde ki metrobüs hatları gibi. Ama normalde araç için büyük bir altyapıya ihtiyaç yok. IOS ve Android tabanlı cihazlardan indireceğiniz uygulamalar sayesinde aracın içinde sistemlere çok rahatlıkla entegre olup rota belirleyebiliyorsunuz. Yani bu size aracı çok hızlı ticarileştirilme şansı da veriyor. Maksimum güvenlik de sunan araç, hem yayaları hem de içindeki yolcuları korumak için oldukça gelişmiş teknolojilere sahip. Bu teknolojiler sayesinde araç riskli durumlarda hızını yavaşlatıyor, gerektiğinde ise tamamen durdurabiliyor. Yani yola ani bir şey çıktığında araç zaten yüksek hızda yol almadığı için anında durabiliyor. Zaten kritik noktalarda araçtan uyarı sesi de geliyor. (Çan sesi gibi)
TEK ŞARJLA 14 SAAT
Aracın otomatik olarak hareket etmesini ise tamamen geliştirilmiş toplu taşıma sisteminin entegre olduğu ağ sağlıyor. Yani şehir içi hatları, yollar, haritalar bu sistemde yer alıyor. Bu sayede araç hem mevcut hatları tanıyor hem de kapıdan kapıya servis yapabilecek yapıya ulaşıyor. 10 kilowatlık elektrikli motoruyla 14 saatlik seyir imkanı sunan araç sadece bir program ve uygulama sayesinde bu özelliğine ulaşıyor. EZ-10 aracını kullananlar veya yolcular için ise sadece arama noktalarına ulaşmak yeterli oluyor. Yani telefona indirdikleri bir uygulama ile istedikleri noktaya aracı çağırıp, aracın içindeyken de istedikleri noktada aracı durdurabiliyorlar.
3 FARKLI İŞLETİM MODU BULUNUYOR
*Metro modu: Her istasyonda otomatik olarak duruyor.
*Otobüs modu: Yolcunun isteğine göre belirlenen veya sisteme girilen duraklarda duruyor.
*Özel istek modu: Bu mod durumunda araç yolcunun isteğine göre gelip, duruyor. Yolcu, akıllı telefonu aracılığıyla aracı bulunduğunu belirlenmiş noktaya çağırıp, yine belirlenmiş bir noktaya gidiyor. (Örneğin üniversite kampüsünde, akşam kütüphaneden çıkan bir öğrenci bu aracı çağırıp, yurda gidebiliyor.)
Sürücüsüz yani otonom araçlar günümüzün en popüler, en tartışılan konularından biri. Özellikle son 1-2 yıldır bu tip araçlara, daha doğrusu otomobillere yönelik bir çok gelişme kaydedildiği açık. Bugün baktığımızda sadece otomotiv devlerinin değil teknoloji devlerinin de bu işe oldukça kafa yorduğunu görüyoruz. İnternet devi Google gibi... Tüm bu gelişmelere rağmen otomobil alanında tam otonom sisteme geçiş sanki güvenlik, çevre ve yol şartlarından dolayı biraz daha zaman alacak gibi gözüküyor. Bu nedenle otonom araçların günümüzde önceden belirlenmiş, özel rotası ve yolu olan alanlarda daha yaygın olarak kullanılacağı ifade ediliyor.
10 KİŞİ KAPASİTELİ
Seri üretime geçen ve şu ana kadar İsviçre’de Lozan Üniversitesi ile Lyon şehrinden toplam 11 adet sipariş alan bu yüzde 100 elektrikli sürücüsüz toplu taşıma aracı, 6’sı oturarak 4’ü ayakta olmak üzere 10 kişilik yolcu kapasitesine sahip. Araçta, istenirse ayakta yolcu yerine tekerlekli sandalyenin gireceği otomatik açılıp kapanan rampa da bulunuyor. 3 boyutlu (3D) ileri teknoloji sistemlerinin (ön ve arkada HD kamera) yer aldığı araçtaki otonom sürüşü Robosoft şirketi tarafından geliştirilirken, bu sürüş için ‘GPS İzleme Sistemi’, ‘Görsel rehber’, ‘Çarpışma Algılama Sistemi’ ile SLAM (eş zamanlı yol belirleme ve haritalama) teknolojisi kullanılmış. Araç yola çıktığında otomatik olarak ön ve arkadaki iki kamera ile ışık algılama ve tarama sisteminden bilgileri alıyor, bilgisayara yüklenen rota ve harita ile birlikte sürücüsüz sürüşe başlıyor.
MAKSİMUM 40 KM HIZ
Maksimum 40 km hıza ulaşılabilen ama istenildiğinde 5 km hıza kadar sınırlandırılabilen bu aracın kullanımı için şu anda öngörülen yerler yayaların kullandığı şehir merkezleri, paylaşılabilen bisiklet yolları, havalimanları, hastaneler, üniversiteler, eğlence parkları, park alanları, limanlar ve hatta sanayi alanları. Tabi bu araç için istenirse özel yapılmış yolların da yapılabileceği bilgiler arasına ekleniyor. Aynı bizde ki metrobüs hatları gibi. Ama normalde araç için büyük bir altyapıya ihtiyaç yok. IOS ve Android tabanlı cihazlardan indireceğiniz uygulamalar sayesinde aracın içinde sistemlere çok rahatlıkla entegre olup rota belirleyebiliyorsunuz. Yani bu size aracı çok hızlı ticarileştirilme şansı da veriyor. Maksimum güvenlik de sunan araç, hem yayaları hem de içindeki yolcuları korumak için oldukça gelişmiş teknolojilere sahip. Bu teknolojiler sayesinde araç riskli durumlarda hızını yavaşlatıyor, gerektiğinde ise tamamen durdurabiliyor. Yani yola ani bir şey çıktığında araç zaten yüksek hızda yol almadığı için anında durabiliyor. Zaten kritik noktalarda araçtan uyarı sesi de geliyor. (Çan sesi gibi)
TEK ŞARJLA 14 SAAT
Aracın otomatik olarak hareket etmesini ise tamamen geliştirilmiş toplu taşıma sisteminin entegre olduğu ağ sağlıyor. Yani şehir içi hatları, yollar, haritalar bu sistemde yer alıyor. Bu sayede araç hem mevcut hatları tanıyor hem de kapıdan kapıya servis yapabilecek yapıya ulaşıyor. 10 kilowatlık elektrikli motoruyla 14 saatlik seyir imkanı sunan araç sadece bir program ve uygulama sayesinde bu özelliğine ulaşıyor. EZ-10 aracını kullananlar veya yolcular için ise sadece arama noktalarına ulaşmak yeterli oluyor. Yani telefona indirdikleri bir uygulama ile istedikleri noktaya aracı çağırıp, aracın içindeyken de istedikleri noktada aracı durdurabiliyorlar.
3 FARKLI İŞLETİM MODU BULUNUYOR
*Metro modu: Her istasyonda otomatik olarak duruyor.
*Otobüs modu: Yolcunun isteğine göre belirlenen veya sisteme girilen duraklarda duruyor.
*Özel istek modu: Bu mod durumunda araç yolcunun isteğine göre gelip, duruyor. Yolcu, akıllı telefonu aracılığıyla aracı bulunduğunu belirlenmiş noktaya çağırıp, yine belirlenmiş bir noktaya gidiyor. (Örneğin üniversite kampüsünde, akşam kütüphaneden çıkan bir öğrenci bu aracı çağırıp, yurda gidebiliyor.)
