Hem okul hem iş!

Ekonomik Kalkınma ve İşbirliği Örgütü (OECD), ‘Survey of Adults Skills 2012’ araştırmasına dayalı olarak yeni bir analiz yayınladı. Bu analiz 23 ülkenin karşılaştırmalı iş ve okul istatistiklerini içeriyor. Yani hem okuyup hem çalışan kişileri tespit ediyor. İlk tespit şu: Çalışmayı kapsayan ülkelerde, 16-29 yaş arası gençlerin yüzde 39’u -ortalama olarak- okul ve ‘iş’i kombin ediyor. İtalya’da öğrencilerin yüzde 15’i okurken çalışıyor.-Bu en düşük yüzde- Hollanda’da tüm öğrencilerin yüzde 60’ından fazlası okurken harçlığını çıkarıyor. -Bu da en yüksek pay- Bunun dışında Estonya, İngiltere/Kuzey İrlanda, Avusturya, Almanya, Norveç, Danimarka, Amerika, Kanada ve Avustralya’da iş ile okulu bir arada götüren öğrencilerin oranı ortalamanın, yüzde 39, üzerinde. Öğrencilerinin uluslararası sınavlarda aldığı yüksek puanlar ve kaliteli eğitimi ile adından sıkça söz ettiren Finlandiya ise, çalışan öğrencilerin açısından ortalamanın altında bir yüzdeye sahip. Şimdi sonuçlara biraz daha ayrıntılı bakalım.

Öğrenciler alan dışı meslekte çalışıyor

Hem çalışıp hem okuyan öğrencilerin yüzde 50’sinden fazlası stajyerlik ve mesleki eğitim programlarında yer alıyor. Örneğin İtalya, Avusturya, Fransa, Almanya ve Danimarka’daki öğrencilerin yüzde 40’ı çalışma hayatına ‘stajyer’ olarak katılıyor. Mesleki eğitim programları da çalışma hayatına girişte önemli bir yer tutuyor. Çek Cumhuriyeti, Danimarka, Norveç ve Polonya’da öğrencilerin yüzde 20’sinden fazlası ise mesleki eğitim programları aracılığıyla istihdama katılıyor. Burada ilginç bir nokta var. Öğrencilerin pek çoğu, bu formel programların dışında yani okudukları alanların dışındaki işlerde çalışıyor. Örneğin şu oluyor: Bir psikiyatr çağrı merkezinde çalışıyor ya da bir sosyolog satış temsilciliği yapıyor. Bakın mesela çalışan öğrencilerin yüzde 35’i, Amerika’da yüzde 65’i kendi alanları dışındaki işlerde çalışıyor. Peki, Türkiye’de durum nedir? Yani Türkiye’de hem çalışıp hem de okuyan öğrencilerin durumunu tespit edebilir miyiz? Bu soruyu size ayrıntılarını aktardığım araştırmanın yazarı Glenda Quintini’ye sordum. Quntini, Türkiye ile ilgili verinin bulunmadığını, Türkiye’nin bu araştırmaya henüz dahil edildiğini ve Türkiye verileri yayınlandığında araştırmanın güncelleneceğini söyledi. Quintini, bu güncellemenin 2016 yılının ortalarında yapılacağını da belirtti.

Türkiye’nin oranlarda artış

OECD’den Glenda Quintini’nin araştırmasında yok ama Türkiye ile ilgili de bazı rakamlara ulaşmak mümkün. Bu konuda BETAM’ın 2012 ve 2013 Hanehalkı İşgücü Anketi Mikro Veri Setleri’ne dayanarak hazırladığı araştırma notu var. Bu notun içinde bir tabloda Türkiye’de 15-19 yaş grubundaki gençlerin okula devam etme ve işgücü durumları özetlenmiş.

Buna göre 2012 yılından 2013 yılına Türkiye’de hem okula devam eden hem de işgücünde olan gençlerin sayısındaki artış dikkat çekiyor. 2012 yılında hem okula devam eden hem de işgücünde olan erkeklerin oranı 9.8 iken bu oran 2013 yılında 13.2’ye çıkıyor. Kadınlarda ise 2012 yılından 2013’e; yüzde 4.6’dan yüzde 6.4’ yükseliş yaşanıyor.